Hoe verspreiden virussen zich via de lucht?

Manieren van verspreiding

Bepaalde virussen, zoals de griep, verspreiden zich via de lucht. Dokter Musofa uit Surabaya, Indonesië, vertelt ons dat er twee manieren zijn waarop een virus zich via de lucht kan verspreiden. De eerste is door niezen, hoesten of het hebben van een loopneus. Wanneer je besmet bent met een luchtgedragen virus, dan reist dat virus mee met de minuscule druppeltjes vocht van jouw nies of hoest, of met het vocht dat uit je neus komt. Een flinke nies kan de druppeltjes meer dan een meter bij je vandaan brengen, waardoor iemand die vlakbij je zit makkelijk besmet kan raken.

Een andere manier waarop een virus zich via de lucht kan verspreiden, is door mee te zweven in de lucht, in een soort mist of luchtstroom waarin zich ook hele kleine druppeltjes vocht bevinden. Omdat de druppeltjes zo klein zijn, kunnen ze een grotere afstand afleggen in de lucht. Het virus lift mee, en zo kan iedereen in een ruimte besmet raken.

Welke virussen verspreiden zich via de lucht?

Alle veelvoorkomende verkoudheids- en griepvirussen, zoals rhino, RSV, adeno, corona en natuurlijk influenza, verspreiden zich via de lucht. Veel kinderziektes, zoals de mazelen en de waterpokken, bewegen zich ook voort via de lucht. En hoewel het officieel geen virus is, is ook tuberculose een zeer gevaarlijke bacteriële ziekte die zich via de lucht verspreidt.  

Bescherm jezelf!

Hoe kun je jezelf beschermen tegen virussen die zich via de lucht verspreiden? Je hebt waarschijnlijk al wel eens de belangrijkste regels gehoord of geleerd: bedek je mond met de binnenkant van je elleboog als je niest of hoest, was je handen als je geniest of gehoest hebt of als je handen hebt geschud met iemand anders. Je kunt jezelf helemaal goed beschermen door een mondmasker te dragen.

Vaccinatie en behandeling

Rory de Vries, viroloog aan het Erasmus UMC, vertelt dat jaarlijks vele mensen over de hele wereld de griepprik krijgen. Maar influenzavirussen verspreiden zich razendsnel, dus het is onmogelijk om iedereen tegen elk type influenza te beschermen. Elk jaar proberen virologen op basis van grondig onderzoek te voorspellen welke typen influenza waarschijnlijk het meest voor zullen komen. Voor die virussen ontwikkelen ze een soort vaccinatiecocktail, waarmee de meest kwetsbare groepen worden ingeënt, zoals oude mensen en mensen met een chronische ziekte.

Voor de meeste kinderziektes, zoals de mazelen, bestaan er enige tijd effectieve vaccinaties. Veel kinderen worden ingeënt voordat ze besmet raken, waardoor de besmettingsaantallen laag blijven en het virus zich niet goed kan verspreiden.